VET-MRI प्रणाली स्थिर चुंबकीय क्षेत्रात पाळीव प्राण्याच्या शरीरावर एका विशिष्ट वारंवारतेचा रेडिओ फ्रिक्वेन्सी पल्स लागू करते, ज्यामुळे शरीरातील हायड्रोजन प्रोटॉन उत्तेजित होतात आणि चुंबकीय अनुनादाची घटना घडते. पल्स थांबवल्यानंतर, प्रोटॉन शिथिल होतात आणि MR सिग्नल तयार करतात, जे पाळीव प्राण्याच्या शरीरातील अंतर्गत रचनेचा नकाशा तयार करतात.
१. एमआरआय पाळीव प्राण्यांना सोडवू शकणाऱ्या समस्या
पाळीव प्राण्यांच्या वैद्यकीय तपासणीसाठी एमआरआयचा वापर केला जातो अशी सामान्य प्रकरणे खालीलप्रमाणे आहेत:
१) कवटी: पूयुक्त मध्यकर्णदाह, मस्तिष्कावरणशोथ, मस्तिष्कशोथ, जलमस्तिष्कशोथ, मेंदूचा गळू, मस्तिष्काचा झटका, मेंदूचा ट्यूमर, नाकाच्या पोकळीतील ट्यूमर, डोळ्याचा ट्यूमर, इत्यादी.
२) मणक्यातील नस: मणक्यांमधील चकतीमुळे मणक्यातील नसेवर येणारा दाब, मणक्यांमधील चकतीचा ऱ्हास, मणक्यातील गाठ, इत्यादी.
३) छाती: वक्षस्थळातील ट्यूमर, हृदयरोग, हृदयरोग, फुफ्फुसातील सूज, फुफ्फुसातील रक्ताची गुठळी, फुफ्फुसाचा ट्यूमर, इत्यादी.
४) उदर पोकळी: यकृत, मूत्रपिंड, स्वादुपिंड, प्लीहा, अधिवृक्क ग्रंथी आणि मोठे आतडे यांसारख्या घन अवयवांच्या रोगांचे निदान आणि उपचारांसाठी हे उपयुक्त आहे.
५) श्रोणि पोकळी: हे गर्भाशय, अंडाशय, मूत्राशय, प्रोस्टेट, शुक्रजंतुसंचय आणि इतर अवयवांच्या रोगांचे निदान आणि उपचारांसाठी उपयुक्त आहे.
6) हातपाय आणि सांधे: मायलाइटिस, असेप्टिक नेक्रोसिस, टेंडन आणि लिगामेंटच्या दुखापतीचे आजार, इत्यादी.
२. पाळीव प्राण्यांच्या एमआरआय तपासणीसाठी घ्यावयाची खबरदारी
१) ज्या पाळीव प्राण्यांच्या शरीरात धातूच्या वस्तू आहेत, त्यांची एमआरआयद्वारे तपासणी करू नये.
२) जे रुग्ण गंभीर आजारी आहेत किंवा ज्यांना भूल देणे शक्य नाही, त्यांची एमआरआय तपासणी करू नये.
३) गरोदरपणात एमआरआय तपासणी करणे आवश्यक नाही.
३. एमआरआयचे फायदे
१) मऊ उतींचे उच्च रिझोल्यूशन
एमआरआयची मृदू ऊतींची स्पष्टता सीटीपेक्षा अर्थातच चांगली असते, त्यामुळे केंद्रीय मज्जासंस्था, पोट, ओटीपोट आणि इतर घन अवयवांच्या आजारांच्या तपासणीमध्ये सीटीच्या तुलनेत याचे अतुलनीय फायदे आहेत!
२) जखमेच्या भागाचे सर्वसमावेशक मूल्यांकन
चुंबकीय अनुनाद इमेजिंगद्वारे बहु-स्तरीय आणि बहु-मापदंड इमेजिंग करता येते, आणि त्याद्वारे विकृती व सभोवतालचे अवयव यांच्यातील संबंधांचे, तसेच विकृतीच्या अंतर्गत ऊतींची रचना आणि घटकांचे सर्वसमावेशक मूल्यांकन करता येते.
३) रक्तवाहिन्यांचे चित्रण स्पष्ट आहे
एमआरआयमध्ये कॉन्ट्रास्ट एजंटचा वापर न करता रक्तवाहिन्यांचे चित्रण करता येते.
४) एक्स-रे विकिरण नाही
आण्विक चुंबकीय तपासणीमध्ये एक्स-रे किरणोत्सर्ग नसतो आणि ती शरीरासाठी हानिकारक नसते.
४. नैदानिक अनुप्रयोग
पाळीव प्राण्यांच्या एमआरआय तपासणीचे महत्त्व केवळ मेंदू आणि मज्जासंस्थेच्या एकाच तपासणीपुरते मर्यादित नाही, तर ही अलिकडच्या वर्षांतील एक नवीन प्रकारची उच्च-तंत्रज्ञान इमेजिंग तपासणी पद्धत आहे, जी पाळीव प्राण्याच्या शरीराच्या जवळजवळ कोणत्याही भागाच्या टोमोग्राफीसाठी वापरली जाऊ शकते.
१) चेतासंस्था
ट्यूमर, इन्फार्क्शन, रक्तस्राव, ऱ्हास, जन्मजात विकृती, संसर्ग इत्यादींसहित पाळीव प्राण्यांच्या मज्जासंस्थेतील विकारांचे एमआरआय निदान हे आता जवळजवळ एक निदान पद्धती बनले आहे. सेरेब्रल हेमेटोमा, ब्रेन ट्यूमर, इंट्रास्पाइनल ट्यूमर, सिरिंगोमायेलिया आणि हायड्रोमायलायटिस यांसारखे मेंदूचे आजार शोधण्यासाठी एमआरआय अत्यंत प्रभावी आहे.
२) वक्षीय पोकळी
पाळीव प्राण्यांमधील हृदयाचे आजार, फुफ्फुसातील ट्यूमर, हृदय आणि मोठ्या रक्तवाहिन्यांचे विकार, तसेच वक्षस्थळातील मध्यस्थी गाठींसाठी एमआरआयचे काही विशेष फायदे आहेत.
३) ईएनटी
पाळीव प्राण्यांच्या कान, नाक, घसा (ENT) तपासणीमध्ये एमआरआयचे (MRI) अधिक स्पष्ट फायदे आहेत. याद्वारे नासागुहा, पॅरानासल सायनस, फ्रंटल सायनस, वेस्टिब्युलर कॉक्लिया, रेट्रोबल्बर ॲबसेस, घसा आणि इतर भागांचे टोमोग्राफी (transcription) करता येते.
४) अस्थिरोगशास्त्र
पाळीव प्राण्यांच्या हाडांच्या, सांध्यांच्या आणि स्नायूंच्या विकारांच्या निदानामध्ये एमआरआयचे मोठे फायदे आहेत, आणि त्याचा उपयोग सुरुवातीच्या टप्प्यातील ऑस्टियोमायलायटिस, अँटेरियर क्रुसिएट लिगामेंट रप्चर, मेनिस्कस इजा, फेमोरल हेड नेक्रोसिस आणि स्नायूंच्या ऊतींच्या विकारांच्या निदानासाठी केला जाऊ शकतो.
५) जननमूत्र प्रणाली
मॅग्नेटिक रेझोनन्स इमेजिंगमध्ये गर्भाशय, अंडाशय, मूत्राशय, प्रोस्टेट, मूत्रपिंड, मूत्रवाहिनी आणि इतर मऊ उतींच्या अवयवांमधील विकृती खूप स्पष्ट आणि सहज लक्षात येण्यासारख्या असतात.
पोस्ट करण्याची वेळ: २८ फेब्रुवारी २०२२